>
Brock jelly donut to kultowy mem wywodzący się z 25 odcinka anime Pokemon zatytułowanego Primeape Goes Bananas, w którym Brock w angielskiej wersji 4Kids entuzjastycznie chwali jelly-filled donuts, trzymając w ręku wyraźnie widoczne onigiri – japońskie kulki ryżowe. Najważniejsze jest to, że scena stała się symbolem nieudanej lokalizacji i jednym z najczęściej cytowanych przykładów absurdalnych zmian wprowadzonych przez 4Kids Entertainment w próbie dostosowania anime do zachodniego odbiorcy.
Jak powstał mem – odcinek 25 i decyzja lokalizacyjna
W oryginalnej japońskiej wersji odcinka Misty mówi, że Brock powinien zjeść onigiri, by się pocieszyć, a Brock opisuje różne rodzaje nadzień – okrągłe z marynowanymi owocami, trójkątne z łososiem. W angielskiej wersji 4Kids całkowicie przepisano dialogi, by Brock mówił These donuts are great. Jelly-filled are my favorite. Nothing beats a jelly-filled donut – mimo że na ekranie wciąż widać białe trójkątne przekąski ryżowe z czarnym paskiem nori, które nie przypominają donutów w żaden sposób.
Dlaczego scena zapisała się w pamięci widzów
Absurd był natychmiastowy i oczywisty – widzowie widzieli trójkątne białe obiekty, a słyszeli o okrągłych smażonych ciastkach. Ta dysocjacja poznawcza utrwaliła scenę w pamięci całego pokolenia fanów Pokemon, którzy zaczęli żartować z niedorzeczności lokalizacji. Z czasem jelly donut Brocka stało się skrótem myślowym dla wszystkich błędów i nadgorliwości 4Kids w usuwaniu japońskich elementów kulturowych z anime, a także uniwersalnym symbolem złej praktyki tłumaczeniowej.
Czym jest onigiri i dlaczego nazywano je donutami
Onigiri to tradycyjna japońska przekąska – uformowana ręcznie kulka ugotowanego ryżu, często trójkątna, z nadzieniem takim jak umeboshi (marynowane morele japońskie), łosoś, tuńczyk lub bonito, owinięta paskiem nori dla łatwiejszego trzymania. To podstawowy element japońskich lunchboxów, odpowiednik zachodniej kanapki – szybki, tani i sycący posiłek na wynos lub piknik. 4Kids uznało, że małe dzieci w USA nie rozumieją, czym jest onigiri, i nie przyjmą egzotycznej japońskiej żywności jako codziennego jedzenia bohaterów, dlatego zastąpiło je donutem – obiektem rozpoznawalnym i popularnym w amerykańskiej kulturze.
Motywacje 4Kids i filozofia lokalizacji
Michael Haigney, dyrektor lokalizacji angielskiej wersji Pokemon, wyjaśnił w wywiadzie, że decyzja miała sprawić, by Pokemon było uniwersalne i dostępne dla dzieci na całym świecie, nie tylko w Japonii. Uznano, że więcej ludzi rozpozna donuty niż sushi czy inne japońskie produkty, więc zmieniono dialogi – choć nie animację – by pasowały do zachodniego kontekstu. Strategia ta była stosowana też w innych krajach – w Niemczech również nazywano je donutami, nie japońskim terminem.
Reakcja społeczności i rozwój memu
Gdy internet stał się powszechny, prawda o onigiri wyszła na jaw i scena eksplodowała jako mem. Fani zaczęli tworzyć żarty, obrazki i filmy przedstawiające absurdalność sytuacji, a nawet oficjalne konto Pokemon na Twitterze świadomie nawiązało do memu w National Doughnut Day 2019 roku. Mem stał się legendą – używaną, gdy dyskutuje się o lokalizacji japońskiej żywności lub generalnie wątpliwych decyzjach translacyjnych w anime.
Czy nowsze wersje naprawiły błąd
Tak – późniejsze wersje dubbingu Pokemon poprawiły tłumaczenie i onigiri są już nazywane rice balls lub po prostu rice, co jest znacznie bliższe oryginałowi. Nowsze pokolenia widzów nie doświadczają dezorientacji związanej z donutami, ale dla fanów, którzy dorastali z wersją 4Kids, jelly-filled donuts pozostają nieodłączną częścią nostalgii i kultury memowej Pokemon.
Co jeszcze 4Kids zmieniało
Onigiri nie były jedynym przykładem – w drugim odcinku Pokemon Emergency, gdy profesor Oak gotuje ramen widoczny na ekranie, w dubbingu mówi, że przyjechała jego pizza. W innych anime 4Kids wycinało całe wątki fabularne, zmieniało posiłki z ryżu na hamburgery i usuwało wszystkie japońskie napisy, by stworzyć wrażenie zachodniego produktu. Jednak żaden z tych przypadków nie osiągnął takiej sławy jak jelly donut Brocka.
Brock Jelly Donuts – symbol epoki i lekcja dla lokalizacji
Brock jelly donuts to więcej niż śmieszny mem – to studium przypadku decyzji lokalizacyjnych z przełomu lat 90. i 2000., gdy branża anime bała się, że zachodnie dzieci odrzucą kulturę japońską. Dzisiaj uznajemy, że widzowie są otwarci na odkrywanie nowych potraw i tradycji, a autentyczność jest bardziej ceniona niż sztuczna uniwersalność. Mem ten na zawsze przypomina, że czasem lepiej zostawić onigiri jako onigiri – bo nazywanie ich donutami tylko stworzyło dezorientacje i legendarny internet joke.
