Każda gra Pokémon, jaka kiedykolwiek trafiła na rynek, dźwiga niewidzialny bagaż: projekty stworzone i porzucone, kod napisany i nigdy niewywołany, wydarzenia zbudowane i po cichu wyłączone przed premierą. Nic z tego nie trafiło do Twojego kartridża ani karty do Switcha, ale niemal wszystko wciąż siedzi w danych gry, czekając aż ktoś z odpowiednimi narzędziami — albo po prostu z odpowiednim glitchem — na to trafi.
Ten przewodnik zbiera w jedno miejsce wszystko, co PokePolis pisał na ten temat — od najsłynniejszych przypadków w historii serii po cichszy, ciągnący się przez każdą generację strumień wyciętej zawartości, który pojawia się nawet w najnowszych grach.
Czym jest niewykorzystana zawartość (unused content)?
Niewykorzystana zawartość to wszystko, co istnieje w kodzie, danych lub plikach gry Pokémon — Pokémon, przedmiot, linijka dialogu, mapa, wydarzenie — ale do czego gracz nigdy nie ma dostępu przez normalną rozgrywkę. Różni się to od glitcha w jednej ważnej rzeczy: glitch to niezamierzona interakcja między systemami gry, podczas gdy niewykorzystana zawartość to coś, co deweloperzy świadomie zbudowali, a potem zdecydowali się wyciąć, wyłączyć albo zastąpić przed premierą. Czasem te dwie rzeczy się przenikają, bo najłatwiejszym sposobem na zobaczenie niewykorzystanej zawartości bywa właśnie wywołanie glitcha, który ją ujawnia.
Wycięte projekty Pokémonów
Najbardziej fascynującą kategorią niewykorzystanej zawartości są Pokémony, które prawie powstały. Game Freak wycinał całe gatunki i ewolucje na każdym etapie produkcji serii — zwykle z powodów niemających nic wspólnego z samymi projektami: ograniczenia pamięci, kwestie balansu albo zwykły harmonogram prac.
Gorochu to najlepiej udokumentowany przykład w całej historii marki. Planowana jako trzecia ewolucja Raichu, z kłami i parą rogów, jej istnienie zostało potwierdzone dopiero dekady po premierze Red i Blue — najpierw przez wywiad z projektantką postaci Atsuko Nishidą z 2018 roku, a ostatecznie przez wyciek kodu źródłowego w 2020 roku, który zawierał prawdziwy backsprite Gorochu. Pełną historię, łącznie z powodem, dla którego Game Freak ostatecznie ją wyciął, opisaliśmy w naszym artykule o Gorochu.
Gorochu nie był odosobnionym przypadkiem. Generacja I pierwotnie miała mieć 190 Pokémonów, zanim ograniczenia kartridża zmusiły twórców do zejścia do 151 — więcej o tym w sekcji poświęconej poszczególnym generacjom niżej.
Glitche ujawniające niewykorzystane dane
Część najlepiej udokumentowanej niewykorzystanej zawartości nigdy nie miała być widoczna dla graczy — stała się widoczna wyłącznie dlatego, że błąd w zarządzaniu pamięcią pozwolił graczom na nią natrafić.
MissingNo. to najsłynniejszy glitch w historii Pokémon. Wywołaj go przez konkretną sekwencję działań na wybrzeżu Cinnabar Island, a gra wręczy Ci uszkodzonego „Pokémona” zbudowanego z resztek danych graficznych — łącznie z klasyfikacją typu Bird, która nigdy oficjalnie nie została przypisana żadnemu prawdziwemu Pokémonowi. Dokładny mechanizm i skutki dla zapisu gry opisujemy w naszym przewodniku po MissingNo.
Old Man Glitch to mechanizm, dzięki któremu MissingNo. jest w ogóle możliwy do wywołania, i sam w sobie ma swój własny zestaw efektów ubocznych oraz regionalnych osobliwości — zachowuje się inaczej w zależności od tego, którą zlokalizowaną wersję Red i Blue posiadasz. Pełny rozkład w naszym artykule o Old Man Glitch.
Mew Glitch zamienił niszową sztuczkę manipulacji trenerami w jedyny legalny sposób na zdobycie Mew bez oficjalnego eventu Nintendo — na lata zanim ktokolwiek w Game Freak zamierzał dać graczom taką opcję. Zobacz nasz poradnik po Mew Glitch.
ZZAZZ Glitch to najbardziej destrukcyjna pozycja na tej liście — zdolna uszkodzić cały zapis gry — i bezpośredni produkt uboczny tego samego rodzaju uszkodzenia pamięci, które produkuje MissingNo. Mechanikę opisujemy w naszym przewodniku po ZZAZZ Glitch.
Trainer Fly Glitch to kolejna niezamierzona droga do zdobycia Mew, wykorzystująca sposób, w jaki gra obsługuje dane trenerów i współrzędne lotu. Pełne szczegóły w naszym artykule o Trainer Fly Glitch.
Usunięty typ Bird zasługuje na osobną wzmiankę: MissingNo. i jego kuzyn 'M to jedyne Pokémony w grach z typowaniem Bird, bo typ Bird został wycięty z finalnej tabeli typów i włączony do szerszego typu Flying jeszcze przed premierą. Dowody i wiodące teorie na temat powodu tej decyzji sprawdzamy w naszej historii typu Bird.
Niewykorzystane wydarzenia i walki
Nie wszystko, co wycięto z gier Pokémon, było stworkiem. Całe zaskryptowane starcia zostały zbudowane, przetestowane, a potem wyłączone.
Ukryta walka z profesorem Oakiem to najwyraźniejszy przykład: w pełni funkcjonalna walka z Oakiem — z pięcioosobową drużyną na najwyższych poziomach w całej grze — istnieje w kodzie Red i Blue, ale nigdy nie została wpięta w normalną fabułę. Niektóre z jego Pokémonów mają nawet niekompletne movesety, co jest silnym sygnałem, że walka została wycięta w trakcie produkcji, a nie dokończona i dopiero potem usunięta. Pełny opis w naszym artykule o walce z profesorem Oakiem.
Wersje beta i niewydane gry
Pokemon Green, japońska poprzedniczka międzynarodowych Red i Blue, to kopalnia pozostałości z ery beta: nieużywane kafelki lodu na Seafoam Islands, punkty warp prowadzące donikąd, elementy graficzne, które nigdy nie trafiły do gier znanych większości graczy. Historię gry — i jej beta-pozostałości — opisujemy w naszej retrospektywie Pokemon Green.
Pokemon Pink Version zajmuje dziwniejszą kategorię: to nie wycięta zawartość, to zawartość, która nigdy nie była prawdziwa — ale mit o istnieniu prawdziwego kartridża Pink był na tyle trwały, że zasługuje na miejsce w każdej poważnej rozmowie o niewydanym dziedzictwie serii. Zobacz historię Pokemon Pink Version.
PokeGods — mitologia sprzed ery internetu
Zanim data mining i wycieki kodu źródłowego stały się normalną częścią fandomu Pokémon, wokół stworków rzekomo wyciętych, ukrytych albo niewydanych narosła cała mitologia — z czego niemal nic nie okazało się prawdą. Ta era „PokeGods” to prawdopodobnie najciekawszy kulturowo fragment całej rozmowy o niewykorzystanej zawartości, bo mówi tyle samo o tym, jak fani z lat 90. radzili sobie z niepełną informacją, co o samych grach.
Nasz przegląd zjawiska PokeGods opisuje całość: jak przedpremierowe grafiki z Gold i Silver, dubbingowane fragmenty anime i całkowity brak wiarygodnej informacji w sieci złożyły się na przekonanie całego pokolenia graczy, że w ich kartridżach ukrywają się dziesiątki sekretnych, boskich Pokémonów.
Dwie pojedyncze legendy zasługują na osobną wzmiankę. Mewthree, domniemana kolejna ewolucja Mewtwo, stała się najsłynniejszym PokeGodem ze wszystkich — przeczytaj jego historię powstania. Pikablu, plotkowana niebieska ewolucja Pikachu, okazała się wczesnym błędnym odczytaniem przedpremierowych grafik Marill — pełny rozkład jazdy tutaj.
Blisko związany z tym wszystkim jest MechaMew2: prawdziwy, ale wyjątkowo mało znany mechaniczny Mewtwo zbudowany jako fizyczny rekwizyt do musicalu scenicznego Pokémon Live! — nigdy nieoficjalny Pokémon, ale część tej samej szerszej fascynacji pytaniem „co jeszcze tam jest” wokół mitologii Mewtwo. Szczegóły w naszym artykule o MechaMew2.
Niewykorzystana zawartość generacja po generacji
Wycinanie zawartości nie skończyło się po Generacji I — to stały podprąd w każdej głównej odsłonie serii od tamtej pory, nawet jeśli zabezpieczenia danych Game Freak z czasem coraz bardziej utrudniają jej znajdowanie.
- Generacja I — 39 z pierwotnie planowanych 190 Pokémonów zostało wyciętych z powodu ograniczeń pamięci kartridża, zostawiając za sobą luki, które umożliwiły MissingNo. i Gorochu.
- Generacja II — kod Chikority zawiera drugi etap ewolucji, nazwany przez fanów „Hanamogura”, zastąpiony przed premierą przez Bayleef; w kodzie pozostają też resztki danych eventu związanego z GS Ball i Celebi.
- Generacja III — zdolność o nazwie „Cacophony”, najwyraźniej zaprojektowana dla linii Whismur, zanim uznano ją za zbędną wobec Soundproof; nieużywane dane Shellos i Gastrodon, które według Game Freak nie zmieściły się na kartridżu i trafiły ostatecznie do Generacji IV; 25 pustych slotów Pokémonów między Celebi a Treecko z resztkami danych z wcześniejszego etapu produkcji; robocza nazwa gry „Pokémon AGB”, używana zanim Game Boy Advance został oficjalnie ogłoszony.
- Generacja IV — Azure Flute, przedmiot potrzebny do spotkania Arceusa, istnieje w pełni funkcjonalny w Diamond, Pearl i Platinum, ale nigdy nie został w tych grach oficjalnie rozdystrybuowany.
- Generacja V — znacznie mniej udokumentowana publicznie niż wcześniejsze generacje, częściowo dzięki mocniejszym zabezpieczeniom kodu.
- Generacja VI — przejście na 3DS przyniosło znacznie mocniejsze szyfrowanie, ale społeczność i tak wydobyła nieużywane dane Mega Ewolucji jeszcze przed oficjalnymi ogłoszeniami.
- Generacja VII — dataminerzy znaleźli w plikach pozostałości nieużywanych wariantów Ultra Beast i form Totem, zanim zostały kiedykolwiek ujawnione.
- Generacja VIII — intensywny data mining przed premierą dodatków Isle of Armor i Crown Tundra regularnie ujawniał nowe Pokémony na tygodnie przed oficjalnym ogłoszeniem Nintendo.
- Generacja IX — ten sam wzorzec utrzymał się przy DLC Teal Mask i Indigo Disk, z danymi wydobywanymi na długo przed premierą.
Wzorzec jest spójny od trzech dekad: gdziekolwiek jest plik gry, jest w nim coś, czego nikt jeszcze nie miał zobaczyć.
Gdzie szukać głębiej
Wszystko powyżej to punkt wyjścia, nie pełny obraz techniczny. Jeśli szukasz dokumentacji nieużywanych ciągów tekstu, danych sprite’ów i komentarzy w kodzie linia po linii, dwa podstawowe źródła to The Cutting Room Floor, katalogujące niewykorzystaną zawartość niemal każdej gry Pokémon z osobna, oraz Bulbapedia, prowadząca zweryfikowaną przez społeczność listę wyciętych projektów Pokémonów. Oba serwisy prowadzone są przez społeczności fanów z długą historią rzetelności technicznej i oba wchodzą znacznie głębiej, niż rozsądnie mogłaby to zrobić pojedyncza strona przeglądowa.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest niewykorzystana zawartość w grach Pokémon?
Niewykorzystana zawartość to wszystko wbudowane w kod lub dane gry Pokémon — stworki, przedmioty, wydarzenia, dialogi czy mapy — do czego gracze nigdy nie mieli dostępu w normalnej rozgrywce, czy to dlatego, że zostało wycięte przed premierą, czy po prostu nigdy nie aktywowane.
Czy Gorochu kiedykolwiek pojawi się w oficjalnej grze?
Nie ma oficjalnego potwierdzenia w żadną stronę. Odkąd linia ewolucyjna Pikachu została ustalona na trzy etapy (Pichu, Pikachu, Raichu) od Generacji II, dosłowny powrót oryginalnego projektu Gorochu złamałby tę ustaloną strukturę — choć reinterpretacja w formie wariantu regionalnego albo Mega Ewolucji inspirowanej Gorochu pozostaje prawdopodobna.
Czy MissingNo. to prawdziwy Pokémon?
Nie oficjalnie. To glitch — uszkodzone wyświetlenie resztkowych danych, a nie Pokémon zaprojektowany i świadomie włączony przez Game Freak — choć mimo to można go złapać, trenować i używać w walce jak każdego innego stworka.
Czym były PokeGods?
PokeGods to fala fanowskich mitów z ery sprzed internetu w fandomie Pokémon, opisujących rzekomo ukryte, boskie Pokémony takie jak Mewthree czy Pikablu. Niemal żaden z nich nie był prawdziwy — większość wyrosła z błędnie odczytanych przedpremierowych grafik albo zwykłych plotek.
Gdzie znajdę szczegółową, techniczną dokumentację wyciętej zawartości?
The Cutting Room Floor i Bulbapedia prowadzą głębokie, uporządkowane per gra archiwa niewykorzystanej zawartości Pokémon, aż do poziomu pojedynczych nieużywanych ciągów tekstu i danych sprite’ów.
Masz ulubiony fragment wyciętej zawartości Pokémon, którego jeszcze nie opisaliśmy? Daj nam znać — ten przewodnik jest aktualizowany wraz z nową udokumentowaną zawartością i nowymi artykułami na PokePolis.
