>
Pokémon speedrun to unikalny nurt graczy, których celem jest przejście danej gry z głównej serii w jak najkrótszym czasie. Zamiast skupiać się na tradycyjnym zbieraniu wszystkich stworków czy eksploracji, mają jeden cel: dotrzeć do napisów końcowych szybciej niż ktokolwiek przed nimi. Zjawisko to przyciąga tysiące osób – zarówno twórców nowych tras, jak i widzów na platformach streamingowych, tworząc jedną z najbardziej zaangażowanych społeczności w świecie gier.
Historia i początki zjawiska
Pierwsze próby bicia rekordów czasowych pojawiały się już w początkach XXI wieku, choć nie zawsze istniały formalne zasady dotyczące mierzenia czasu czy przechowywania nagrań z wyników. W latach 2004–2005 pojawiły się pierwsze odnotowane próby pokonania Red oraz Yellow w jak najkrótszym czasie. Początkowo przeważały tzw. segmented runs, czyli zapisywane fragmentarycznie, zanim przyjęto standard RTA (Real Time Attack) – nieprzerwane przejście od początku do końca w jednej sesji.
Rozwój Internetu sprawił, że społeczność nabrała rozpędu. Wspólne dyskusje nad trasami, odkrywanie nowych glitchy oraz organizacja rankingów sprawiła, że zjawisko speedrunów stało się ważną częścią globalnej kultury graczy. Od 2010 roku rozwój profesjonalnych narzędzi analitycznych i platform rankingowych utorował drogę obecnym rekordzistom i wydarzeniom na skalę światową.
Popularne tryby i kategorie speedrunów
Najważniejsze kategorie
-
Any% – Umożliwia wykorzystanie wszystkich dostępnych sztuczek, byleby dotrzeć do końca gry jak najszybciej.
-
Any% Glitchless – Niedozwolone są poważniejsze błędy i exploity; liczy się czysta mechanika gry.
-
100% – Obejmuje spełnienie zdefiniowanych zadań (np. zebranie całego Pokédexu czy wygranie wszystkich walk).
-
Category Extensions – Warianty zmodyfikowane, np. przejście tylko z jednym wybranym stworkiem czy bez korzystania z centrów XP.
Charakterystyka popularnych tras
-
Real Time Attack (RTA): Bieżący pomiar czasu, bez zatrzymywania przycisku pauzy.
-
Tool-Assisted (TAS): Wykorzystuje narzędzia emulujące perfekcyjne wciskanie przycisków.
-
Segmented: Starszy format, w którym trasa powstaje z kilku połączonych nagrań – obecnie rzadko spotykany w turniejach na żywo.
Kluczowe sztuczki i techniki
-
Manipulacja RNG: Zaawansowane techniki, pozwalające wpływać na losowe wydarzenia (ruchy przeciwnika, spotkania z rzadkimi stworkami), poprzez sekwencje bardzo precyzyjnych ruchów i działań.
-
Przyspieszanie tekstu: Ustawienia gry, takie jak najszybsza opcja tekstu, wyłączenie animacji walk czy pojedyncze inicjały w imionach postaci, mają realny wpływ na zaoszczędzone sekundy.
-
Pivotowanie: Skoncentrowanie trenowania doświadczenia na jednym wyjątkowo silnym stworku, zwykle złapanym w pierwszych minutach gry.
-
Glitche mapy: W starszych wersjach wykorzystywano np. wall-walking, skipowanie treningów, czy nawet pomijanie całych segmentów gry przez błędy programistyczne.
-
Save Corruption: W wybranych grach stosowany do drastycznego skrócenia rozgrywki przez łamanie skryptów gry (w niektórych kategoriach niedozwolony).
Przykładowe glitche, które przeszły do legendy: MissingNo (Red/Blue), Mount Skip (Let’s Go Pikachu/Eevee), czy Save Glitch w Ruby/Sapphire.
Wpływ na community
Fenomen speedrunu silnie jednoczy społeczność. Gracze dzielą się nowymi odkryciami, współtworzą trasy, a sam healthy rivalry napędza kolejne pokolenia rekordzistów i badaczy mechanik. Dużą rolę odgrywają maratony charytatywne typu Awesome Games Done Quick – społeczność regularnie zbiera dziesiątki milionów na pomoc potrzebującym, prezentując swoje najlepsze próby na żywo przed widzami z całego świata. Nauka współpracy, otwartość i wzajemne wsparcie sprawiają, że środowisko speedrunnerów jest uznawane za jedno z najbardziej zaangażowanych i przyjaznych.
Niekiedy pojawiają się kontrowersje wokół prób oszustwa, testowania granic regulaminów czy zmian w zasadach, lecz transparentność i wzajemna kontrola sprawiają, że zjawisko zachowuje swój sportowy i społeczny charakter. Wyjątkowym zjawiskiem stał się wpływ speedrunów na rozwój narzędzi do analizy kodu gry, co zaowocowało odkrywaniem setek bugów i nieznanych dotąd aspektów silnika.
Generacja I
Pokémon Red/Blue
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 1:45:05 | hwangbro | 19 listopada 2020 |
| Any% Glitchless (Classic) | 1:56:29 | Exarion | 20 grudnia 2018 |
| Any% | 1:18.893 | pokeguy | 8 sierpnia 2019 |
| Any% No Save Corruption | 11:33 | stocchi | 25 sierpnia 2019 |
| Catch 'Em All | 1:37:12 | eddaket | 29 września 2020 |
Pokémon Yellow
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 1:53:37 | hwangbro | 19 czerwca 2020 |
| Any% Glitchless (Classic) | 2:03:20 | Exarion | 22 grudnia 2018 |
| Any% | 1:19.510 | pokeguy | 8 lipca 2019 |
| Any% No Save Corruption | 12:41 | stocchi | 25 kwietnia 2018 |
Generacja II
Pokémon Gold/Silver
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 3:13:39 | WaveWarrior | 8 czerwca 2020 |
| Any% | 8:40 | CasualPokePlayer | 29 października 2020 |
Pokémon Crystal
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 3:09:24 | pokeguy | 18 czerwca 2020 |
| Any% | 5:04 | entrpntr | 16 września 2019 |
Generacja III
Pokémon Ruby/Sapphire
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 1:57:17 | Shiru666 | 1 sierpnia 2020 |
Pokémon Emerald
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 2:30:25 | Shiru666 | 19 lutego 2019 |
| Any% | 1:25:02 | AmoebaUK | 23 kwietnia 2020 |
Pokémon FireRed/LeafGreen
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% | 2:02:11 | pokeguy | 20 listopada 2020 |
| Elite 4 Round 2 | 3:28:55 | pokeguy | 28 października 2020 |
Generacja IV
Pokémon Diamond/Pearl
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 3:44:03 | werster | 13 marca 2018 |
| Any% | 57:06 | werster | 4 marca 2020 |
Pokémon Platinum
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 3:40:01 | werster | 24 marca 2020 |
| Any% | 2:43:29 | werster | 8 września 2019 |
| Elite 4 Round 2 | 4:57:01 | werster | 25 kwietnia 2019 |
Pokémon HeartGold/SoulSilver
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% Glitchless | 3:34:28 | werster | 20 listopada 2020 |
| Any% | 1:59:29 | werster | 17 stycznia 2018 |
Generacja V
Pokémon Black/White
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% | 3:12:21 | Wh0misDS | 18 lipca 2020 |
Pokémon Black 2/White 2
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% | 3:12:35 | werster | 12 lutego 2020 |
| Challenge Mode | 3:14:41 | werster | 14 stycznia 2020 |
Generacja VI
Pokémon X/Y
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% | 3:42:49 | LunAxy | 21 listopada 2017 |
Pokémon Omega Ruby/Alpha Sapphire
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% | 3:04:46 | Sinstar | 25 lipca 2019 |
| Elite 4 Round 2 | 4:20:17 | eddaket | 18 października 2020 |
Generacja VII
Pokémon Sun/Moon
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% (New 3DS) | 5:05:10 | wartab | 1 lipca 2018 |
| Any% (3DS) | 5:16:17 | wartab | 24 października 2020 |
Pokémon Ultra Sun/Ultra Moon
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% (New 3DS) | 5:39:29 | wartab | 19 maja 2020 |
| Any% (3DS) | 5:59:31 | PulseEffects | 13 lutego 2019 |
Pokémon Let’s Go, Pikachu!/Eevee!
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% (Eevee) | 3:02:08 | eddaket | 27 września 2019 |
| Any% (Pikachu) | 3:03:06 | kerbis54 | 7 września 2020 |
Generacja VIII
Pokémon Sword/Shield
| Kategoria | Czas | Speedrunner | Data |
|---|---|---|---|
| Any% (Sword) | 4:04:13 | ringo777 | 14 lutego 2020 |
| Any% (Shield) | 4:07:06 | wsopboy91 | 31 grudnia 2019 |
Speedrun Pokemon – Podsumowanie
Zjawisko speedrunów w głównej serii Pokémon to fascynujący przekrój pasji, współpracy i rywalizacji. Od pionierskich prób w czasach Game Boya, przez odkrywanie i popularyzację setek trików, aż po dzisiejsze profesjonalne rankingi – nurt ten nie tylko przedefiniował sposób patrzenia na rozgrywkę, ale także przyczynił się do rozwoju całej społeczności, badań nad kodem oraz promocji działań charytatywnych i nauki. Każda nowa generacja, każda zaktualizowana trasa i każdy nowoodkryty exploit przynoszą wszystkim fanom kolejną dawkę emocji i inspiracji do przekraczania granic własnych możliwości.
